Dla wielu fotografów opowiadanie historii za pomocą zdjęć jest szczytowym osiągnięciem zawodowym, bez względu na to, czy ich fotografie ukazują się w prasie, w internecie czy w telewizji. Czasem fotoreportaż powstaje w ciągu kilku minut, ale prace nad niektórymi mogą trwać nawet kilka lat. Jim MacMillan z dziennika "Philadelphia Daily News" zrobił zdjęcia przestępcy trzymającego zakładnika w ciągu kilku minut, ale Alan Berner potrzebował sześciu miesięcy na zrobienie reportażu o dzisiejszym obliczu amerykańskiego Zachodu.

Nie każdy jest zawodowym akredytowanym reporterem, który bywa na koncertach tuż pod sceną, w tzw. fosie. Niektórzy po prostu cenią dobrą muzykę i chcą wykonać solidne fotografie swoim kompaktem. Wcale nie jesteście na straconej pozycji.

Koncerty, szczegolnie tych zespolow lub wykonawcow, ktorych znamy budza sie emocje. Z jednej strony to dobrze, a z drugie zle. Dobrze, bo bedac pod wplywem emocji czlowiek ma tendencje do eksperymentowania. Stad (o ile warsztat fotograficzny masz dosc dobry) latwiej Ci bedzie zaszalec np. z kadrami czy perspektywami. Lepiej oddasz w ten sposob atmosfere wydarzenia, tym bardziej, ze czas reakcji bedzie krotszy i latwiej bedzie wyluskac roznego rodzaju smaczki. Zle, bo nie majac doswiadczenia wszystko bedzie Ci sie wydawalo godne uwiecznienia, co w wiekszosci przypdkow nie przynosi dobrych efektow.

Jesteś prawdziwym człowiekiem renesansu, która z Twoich pasji jest dla Ciebie najważniejsza?

Marcin Jamkowski: Moją wielką pasją jest opowiadanie historii. Sprawą drugorzędną był dla mnie zawsze język, za pomocą którego się to odbywało, stąd w moim kufrze z napisem "dzieła wybrane" znajdą się i fotoreportaże, i artykuły, i książki, i filmy. Ale właśnie w tej kolejności. Najbardziej dumny jestem z fotoreportaży, które zrobiłem i to za nie dostawałem ważne dla mnie nagrody.

Prezentujemy wywiad z Adamem Lachem, laureatem licznych konkursów fotografii prasowej, współpracownikiem Newsweek Polska, The New York Times'a i International Herald Tribune, członkiem agencji Napo Images. Adam zdradza nam tajniki pracy nad reportażem i fotografią uliczną i opowiada jak powstawały niektóre jego zdjęcia.

Fotografia reporterska stała się Pana codziennością. Czy czuje się Pan od niej uzależniony?

[S.O.] Nigdy o tym nie myślałem w tych kategoriach.  Etat fotoreportera w „Na przełaj” dostałem jako bardzo młody człowiek, miałem 19 lat, byłem na pierwszym roku studiów. Zanim dostałem etat, przysyłałem redakcji swoje zdjęcia, były publikowane.  Z czasem dostawałem nawet zlecenia na tematy. W liceum z kolegami redagowałem szkolną fotogazetkę „Paralaksa”. Właściwie od szesnastego roku życia patrzę na rzeczywistość w kategoriach tematów. Nie kadrów a tematów. To istotne rozróżnienie. Fotograf artysta widzi kadry, światło, układ plam czy linii. Reporter widzi tematy i myśli czy są ważne, a później, jak je zawrzeć w kadrze.

Agnieszka Rayss - współzałożycielka stowarzyszenia Sputnik Photos (niekomercyjnego projektu fotograficznego). Laureatka konkursów m.in. Newsreportaż 2009, Grand Press Photo 2010.Wolny strzelec. W lipcu poprowadzi tygodniowy plener fotograficzny. Agnieszka Rayss opowiada o swojej drodze fotograficznej, projektach, sensie uczestniczenia w warsztatach fotograficznych i stowarzyszeniu Sputnik Photos.

Samotny demonstrant z siatką w dłoni na Tiananmen. Żołnierz vietkongu chwilę przed egzekucją. Zapłakany chłopiec nad grobem ojca. Czasem jedno zdjęcie mówi wszystko. Zwykle jednak chcąc pokazać nie tylko samą sytuację, ale również jej kontekst, musimy sięgnąć po gatunek schodzący powoli do podziemia – fotoreportaż. „Dobre pojedyncze zdjęcie może dać dużo satysfakcji, jednak dopiero stworzenie mocnej historii świadczy o byciu profesjonalistą” – to słowa Iana Berry’ego, członka legendarnego Magnum. Innymi słowy złożenie dobrego fotoreportażu to prawdziwa sztuka, a artystów znających jej arkana jest coraz mniej.

Jesteś najmłodszym z założycieli agencji NAPO Images. W wieku 21 lat miałeś pierwszą znaczącą wystawę i niedługo potem pierwszą istotną nagrodę. Pamiętasz, jak zaczęła się twoja odyseja z fotografią?
Pytano mnie o to, gdy zdawałem na studia fotograficzne. Już wówczas nie pamiętałem, dlaczego się zainteresowałem fotografią. Wiem, że mając czternaście lat, bawiłem się pierwszy raz aparatem ojca. Zepsułem go wtedy i drugi musiałem kupić za własne pieniądze. I tak zacząłem się fascynować fotografią.

Podróżował pan po Australii, po Borneo, był pan w Tajlandii, Laosie i Wietnamie. Skąd pana zamiłowanie do tamtych rejonów?

Zygmunt Novák: Moje zamiłowanie do podróżowania na Daleki Wschód i południową półkulę zaczęło się od pierwszej podróży – do Australii i Nowej Zelandii. Ponieważ lot na Antypody trwa w sumie ponad dobę,  zrobiłem przystanek w Tajlandii. Od trekkingu i fotografowania  górskich plemion zaczęła się moja fascynacja mieszkańcami tej części Azji. Po tamtej wyprawie wydawało mi się, że każda kolejna będzie łatwiejsza.

Fotografia to mowa w obrazach, jedyny język rozumiany na całym świecie. Sprawia to, że jest ważna i jedyna w swoim rodzaju. Ale tak jak język mówiony czy pisany można wykorzystywać albo w inteligentny sposób celem poszerzenia wiedzy, wymiany myśli, duchowego rozwoju, albo marnować na bezsensowne plotki, tak i fotografia może przekazać odbiorcy coś cennego lub też zmarnować jego czas na nic nie warte bla-bla-bla. Najistotniejszą cechą fotografii jest zatem jej treść.

>> Czy pamiętasz o czym były Twoje pierwsze zdjęcia?
Przeszedłem typową drogę fotoamatora, a więc listki, widoczki, rodzina, znajomi. Zachody słońca pewnie też były, choć w czerni-bieli to nie jest tak “kuszące”.

>> Kogo uważałeś za swego mistrza – jeżeli był takie osoby?
Marian Szulc, który prowadził pracownię fotograficzną w Pałacu Młodzieży.

O tym, jak się robi zdjęcia w mundurze wojskowym, o piasku na matrycy, a przede wszystkim o tym, w czym tkwi piękno Afganistanu rozmawiamy z Jakubem Czermińskim i Andrzejem Macherą, autorami trwającej w Warszawie wystawy „Afgańska ruletka”.

Cyfrowa fotografia podróżnicza należy do moich ulubionych odmian fotografii. Bez względu na to, czy jesteśmy blisko domu, czy w dalekiej podróży, robienie zdjęć podczas wycieczek daje nam wszystkim wiele przyjemności. Przede wszystkim umożliwia oddanie się temu, co kochamy i czym tak trudzimy się każdego dnia — zarejestrowanie perfekcyjnego ujęcia. Takie wyjazdy, chociażby na jeden dzień, tydzień czy nawet miesiąc, pozwalają znaleźć czas na polepszenie warsztatu. Zawsze jest coś do zrobienia, do wyćwiczenia i zastosowania nowego podejścia. Może to dotyczyć doskonalenia kompozycji, twórczego użycia światła lub jego niedoboru, opanowania podstaw kompozycji i kadrowania bądź rejestrowania obiektów i scen, których nie zwykliśmy uwieczniać, takich jak portrety środowiskowe lub ujęcia życia ulicznego w wielkim mieście. Tym razem możemy się skupić na nauce unikania prześwietleń w naszych ujęciach, kontrolować cienie, znaleźć nowy sposób zarejestrowania słynnego miejsca czy tradycyjnego tematu. Możliwości jest bez liku. Fotografia podróżnicza bywa tak ponętna, gdyż oferuje różnorodność form przy każdej okazji na zdjęcie. Łączy w sobie elementy fotografii portretowej, przyrodniczej i krajobrazowej. Może pojawić się okazja zarejestrowania zdjęcia czarno-białego, fotografii ulicznej, reporterskiej, komercyjnej lub też interesującego zbliżenia. Gdy wyjeżdżasz w świat — czy to w charakterze biznesowym, komercyjnym czy dla własnej przyjemności — miejsce, do którego jedziesz, staje się Twoim warsztatem. Traktuj je jak studio w plenerze i wykorzystaj do zdobycia nowych umiejętności i poszerzenia swojego repertuaru. Zresztą miejsca i zdarzenia na Twym podwórku mogą być podobnie wyśmienitymi okazjami.

Fotografia koncertowa wiąże się z wieloma emocjami, widowiskowymi światłami, pirotechniką. Ciężko jest oglądać ulubionego artystę przez wizjer aparatu, chciałoby się uchwycić każdy moment, ale jeśli chcemy dobrych zdjęć musimy powstrzymać emocje związane z występem. Ciągła obserwacja muzyków oraz sceny pozwoli nam dobrać odpowiednie miejsce do fotografowania.

Gdy w wypełnionej po brzegi sali koncertowej gasną światła, a na scenie pojawia się artysta, dla wielu zaczyna się jedno z najważniejszych doświadczeń życiowych - obcowanie z ulubioną muzyką, obserwowanie swojego idola na żywo, słuchanie go w gronie fanów.

To chwile, które chciałoby się zatrzymać na zawsze. I właśnie nad ich uwiecznieniem, pod tą samą sceną i w tym samym czasie pracuje grupa ludzi - fotografów koncertowych.

Aby zrobić dobre zdjęcie jazzu, trzeba przede wszystkim lubić muzykę. Można jej nie znać, ale trzeba lubić.

Kiedy zaczął pan fotografować?
Jan Bebel: Jak miałem 10 lat, czyli dosyć dawno temu. Dochodziłem do wszystkiego sam. Pierwsze zdjęcia jazzu zrobiłem w 1983 roku, na koncercie Milesa Daviesa.

To, że wynalazek fotografii związany był z poszukiwaniem łatwiejszej metody powielania technik graficznych a wynalazcami pierwszych fotograficznych technik byli graficy, malarze czy rysownicy skutkowało tym, że wartość dokumentalna fotografii nie była wpisana w intencję powstawania zdjęć. Jak powszechnie wiadomo twórca heliografii – Niecephore Niepce szukał łatwiejszej metody tworzenia litografii, twórca dagerotypii - Louis Mande Daguerre chciał ułatwić sobie malowanie obrazów do dioram, a odkrywca negatywowo-pozytywowej kalotypii - Fox Talbot marzył o fotograficznym rysowaniu. Nic więc dziwnego, że pierwsi fotografowie realizowali raczej obrazy estetyczne inspirowane malarskim podejściem do tego medium. Przy analizie tego zjawiska często powołujemy się na różne przykłady, chociażby na prace Gustave Le Graya, którego nadmorskie pejzaże odwołują się do klasycznego malarstwa marynistycznego, a piktorialny efekt potęguje montaż chmur, które bezpośrednio na barwoślepym negatywie trudne byłyby do ukazania.

Myśli pan, że szczególna czy szlachetna forma, jest usprawiedliwieniem dla braku treści?

Masz na myśli złą fotografię... Przykładem mogą być Hilda i Bernd Becher. Są prawdopodobnie młodsi ode mnie, jakieś 10 lat, światowej sławy para nauczycieli. Jako fotografowie stali się sławni dzięki zdjęciom konstrukcji przemysłowych [np. wieże ciśnień, szyby, urządzenia koksownicze itp. głównie w Zagłębiu Rury], bardzo rzeczowe, nic się nie dzieje poza światłem, wspaniałe zdjęcia. Ich uczniowie, Thomas Ruff i Thomas Struth, Andreas Gursky, to są ci, za których fotografie płaci się 80 tysięcy euro. Fotografie, z którymi gdyby przyszedł do mnie student, powiedziałbym: „No, tak... Rób dalej”. Naprawdę. To jest puste, gigantyczne i jacyś lobbyści zrobili temu markę. Pewnie tak do tego doszło: była wystawa, stanęła jakaś osoba przed zdjęciem, mówi do kompana: „Ach, popatrz....” Ten drugi mówi: „Ach, tak...”. I potem taka mamusia mówi do tatusia, a tatuś jest milionerem: „Ach, ładne, było by pięknie to kupić”. Kiedy jeden kupi, autor zaraz zyskuje, na cenie. A to jest puste, przysięgam, moglibyśmy to przeanalizować. Są ludzie, którzy mają wielkoformatowe aparaty i porobili wspaniałe zdjęcia, dziś obrabiają to cyfrowo: z grupowego zdjęcia wyjmują tego i tamtego – można wszystko cyfrowo zrobić... I to jest teraz sławne na świecie.

O archiwach fotograficznych, donosach, prawdziwym reportażu i zdjęciach z krajów dawnego Bloku Wschodniego. Rozmowa z Moniką Piotrowską, szefową Instytutu Fotografii Pro Fotografia i organizatorką Festiwalu Fotodokumentu.

"W Gori panowało wówczas piekło: wszędzie dym, ogień, strzały. Na ulicach leżą zwłoki, wybuchają butle z gazem... Na początku byłem tam sam, po 4-5 dniach dojechał do mnie Paweł Reszka z "Dziennika" - najlepszy dziennikarz z jakim do tej pory pracowałem."

"W ogóle muszę powiedzieć, że za granicą jest nieco inne podejście do fotografa. U nas mówią: zrób ulicę, kiosk, albo duży łeb, tam ufają twojemu oku." - Marcin Suder.

Fotograf na chwilę zamienia się w narratora na swój sposób przedstawiającego i interpretującego zastaną rzeczywistość. Pokazuje prawdę, ale robi to subiektywnie. W tym właśnie tkwi piękno fotoreportażu...

Fotografia koncertowa nie jest łatwym tematem do fotografowania dla osoby początkującej, łatwo o popełnienie prostych błędów, które zauważamy dopiero po zgraniu zdjęć i obejrzeniu ich na ekranie monitora. Najczęściej jest to spowodowane emocjami związanymi z wystepującym zespołem bądź wykonawcą, którego cenimy i chcielibyśmy uchwycić najlepiej wszystko, co z nim związane. Oglądanie koncertu w prostokątnym kadrze, często w dziwnej pozycji, z szalejącym tłumem za plecami ma jednak swój urok, a efekty w postaci barwnych, pełnych emocji zdjęć zachwycą na pewno niejedną osobę.

Ma już ponad sto lat. W swojej historii przechodziła różne okresy, lecz niezależnie od stopnia ich intensywności była wyraźnie obecna w szeroko pojmowanej kulturze. Postęp technologiczny nie pozostawał nigdy bez znaczenia dla jej rozwoju. Z drugiej strony technologia nie determinowała jej charakteru, który co najwyżej powoli dojrzewał, będąc odpornym na gruntowne zmiany. Tak było, aż do wczoraj.

W poszukiwaniu ciekawych kadrów, niektórzy potrafią zjeździć pół świata. Jednak przy odrobinie szczęścia i wysiłku, niepowtarzalne sceny możemy uwiecznić tuż za drzwiami naszego mieszkania.

Artykuł opisuje wykorzystanie obiektywów w poszczególnych tematach fotograficznych dotyczyć będzie fotografii reporterskiej, a w szczególności fotografii prasowej. Naszym przewodnikiem będzie tym razem Stefan Zubczewski, fotoreporter z trzydziestokilkuletnim stażem, obecnie Prezes Zarządu Klubu Fotografii Prasowej Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich.

Korzenie fotografii reportażowej sięgają podobnie jak w fotografii portretowej przełomu lat 30 i 40 XIX wieku. Niestety tak jak w przypadku portretu, tak i w fotografia reportażowa na samym początku swojego istnienia borykała się z pewnymi niedoskonałościami technicznymi. Materiały fotograficzne miały zbyt małą czułość, w związku z czym czas naświetlania był zbyt długi aby uchwycić jakieś zdarzenie. Oglądając pierwsze fotografie (dagerotypy) Paryża czy Londynu można ulec wrażeniu, że to miasta wymarłe.

Niektórzy mówią, że czas fotoreportażu już dawno się skończył i nie powróci. Na przekór tym słowom Internet powoli opanowują multimedialne fotoreportaże, często nazywane fotokastami. W zupełnie nowej formie łączą w sobie zdjęcia, nagrane dźwięki, wideo czy muzykę i grafikę. W tym poradniku pokażemy Wam, jak stworzyć prosty fotokast przy użyciu darmowych programów.

Jak przekonać ochroniarza, aby pozwolił robić zdjęcia na koncercie? Jak potem w 5 minut wykonać dobre fotografie? Czy jak poradzić sobie ze słabym światłem na scenie? Fotografia koncertowa to nie łatwa sprawa, choć sprawia wiele przyjemności. Szczególnie, jeśli lubicie zespoły, które fotografujecie. W tym poradniku spróbujemy pokazać Wam w jaki sposób zabrać się za zdjęcia na koncertach.

- Aspekt techniczny to tylko mały fragment fotografii. [...] Wyjdźcie na zewnątrz i patrzcie na świat przez swój aparat - zachęca Chase Jarvis, światowej klasy profesjonalny fotograf. W świetnym  wywiadzie dla silberstudios.tv Jarvis opowiada o swojej pracy i podaje wiele bardzo przydatnych porad, jak wznieść swoje zdjęcia na wyższy poziom.

Nie musisz pytać fotografowanych osób o zgodę, jeśli nie będziesz publikował ich zdjęć. Jednak moim zdaniem zawsze lepiej z ludźmi pogadać. To uczy życia.