Portret studyjny daje pełną kontrolę nad warunkami, w których wykonujemy fotografię.
Jednocześnie wykonywanie fotografii portretowej ma dużo głębsze podłoże emocjonalne niż ‘focenie’ krajobrazów, budynków, drzewek, szkła, kropel wody, czy nawet zwierzątek (no chyba, że fotografujemy szarżującego na nas nosorożca ;)). Tworzymy więź emocjonalną z osobą portretowaną i moim zdaniem jedynie w taki sposób mamy szansę na ukazanie natury i osobowości modela, które powinno charakteryzować dobrze wykonany portret.

Jednym z najważniejszych elementów, które mają za zadanie odpowiednio zwrócić uwagę na fotografowaną osobę i wyeksponować jej walory jest tło. Tło zawsze towarzyszy fotografii, jeśli fotografujemy różnego rodzaju obiekty, jednak najważniejsze przy portretach jest to, by dane tło można było kontrolować.
Wiem, co sobie teraz pomyślicie "jak można kontrolować tło, jeśli fotografujemy np. w lesie, na plaży itp.? ".
Uwierzcie mi że kontrolowanie tła nie zawsze odbywa się w studyjnych warunkach. Wiele osób bez zastanowienia ustawia modela i liczy na to, że jeśli ten ładnie się uśmiechnie i pstryknie się zdjęcie, które ma ciekawy kadr to wszystko będzie dobrze.
Tło ma bardzo duże znaczenie. Dzięki kontrolowaniu tego, co się dzieje w tle, możemy panować nad wieloma innymi czynnikami takimi jak np. ekspozycja.

Na początku rozwoju fotografii zdjęcia mogły być jedynie czarno-białe z powodu technicznych ograniczeń. Dziś dysponujemy już sprzętem, który pozwala rejestrować także kolor. Kiedy świadomie z niego rezygnować i jak to robić?

Jeśli chodzi o fotografię, celem portretu  jest przedstawienie osoby (lub osób), odwzorowujące jej wygląd zewnętrzny, a czasem także cechy osobowości. W fotografii także występuje wiele rodzajów portretów.  W każdym z nich chodzi o coś innego. Zdjęcia do dokumentów, szczególnie paszportów mają na celu ułatwienie identyfikacji osoby. Wykonywane są według szablonu, określającego kadr, oświetlenie, usytuowanie twarzy, a nawet mimikę (nie wolno na przykład mieć otwartych ust).  Zdjęcia artystyczne, wykonywane w atelier, mają pokazywać bohaterów upiększonych, z wyeksponowanymi zaletami, a pomniejszonymi defektami urody. Bardzo pomocne są w tym celu liczne lampy, ekrany  i parasole, odbijające światło, specjalne tła.

Fotografie rodzinne – tak, jak właściwie każdy rodzaj zdjęć portretowych – dzielimy na dwie podstawowe grupy: zdjęcia pozowane oraz spontaniczne o charakterze reportażowym. Na początek zajmiemy się pierwszą z wymienionych grup. Choć do przeszłości należą już czasy, gdy wszystkie osoby na zdjęciach rodzinnych musiały znajdować się w ściśle określonym miejscu, to jednak odpowiednie ułożenie fotografowanych osób ma niebagatelne znaczenie dla efektu końcowego.

Wszystko zależy od tego, kogo chcesz fotografować, jaki masz zamysł sesji i jaki efekt chcesz osiągnąć. Załóżmy, że będziesz portretować parę nowożeńców, miejsce zdjęć będzie wymagać mobilności, będziesz borykać się ze zmiennym światłem, a para młoda zażyczy sobie również zdjęć we wnętrzach itp. Mając powyższe na uwadze, przeanalizujmy zatem, na co w fotografii portretowej warto kłaść nacisk i dlaczego.

Podróż jest zwykle doskonałym pretekstem do fotografowania. Po pierwsze robimy zdjęcia, żeby mieć fotograficzny pamiętnik, w którym utrwalimy wszystko to, co chcemy zapamiętać i o czym chcemy opowiedzieć po powrocie. Po drugie fotografujemy, żeby naszymi zdjęciami poruszyć, zachwycić, żeby przekazać emocje, smaki i zapachy, które podczas wędrówek po świecie nasze zmysły odbierają wielokrotnie silniej niż na co dzień. Piękne widoki i architektura to dla wielu wdzięczne i... wygodne tematy zdjęć. Nie uciekają i nie krzywią się, nie wygrażają palcem. Jednak jednymi z najciekawszych tematów zdjęć w podróży są portrety.

Bert Stern przez pół wieku portretował hollywoodzkie sławy, współtworzył wiele znanych pism o modzie, a jednak do historii przeszedł dzięki jednej sesji, którą zrobił Marylin Monroe.

Wiele osób zaczyna swą przygodę z fotografią w czasie, kiedy w ich życiu pojawia się dziecko. Ten niezwykle radosny moment staje się okazją do częstszego wykorzystywania posiadanego aparatu fotograficznego lub też niejednokrotnie stanowi doskonały pretekst do jego nabycia. Tak czy inaczej, fotografowanie dzieci, dość trudne i wymagające cierpliwości oraz czasu, dla wielu stało się pasją i głównym życiowym zajęciem. Zaprezentowane poniżej prace takich fotografek, jak: Anne Geddes, Sally Mann, Vee Speers i Jessica Roberts łączy jedynie tematyka – dzieci, dzieli zaś niemal wszystko: od techniki fotografowania, przez pracę z modelem do obróbki graficznej (a niekiedy jej zupełnym braku).

O niezwykłej pasji fotograficznej, fotografii portretowej, umiejętności selekcji zdjęć i fotografowaniu "głową" rozmawiamy z Mistrzem Fotografii Krzysztofem Niesporkiem. Zapraszamy do lektury wywiadu.

Fotografowanie dzieci jest zajęciem dość specyficznym, nie wystarczy być dobrym portrecistą,  trzeba nieraz walczyć z rożnymi przeciwnościami losu, aby uzyskać dobre zdjęcie naszych pociech. Spośród wielu problemów, których dostarcza nam ten dosyć rozległy temat, warto poruszyć kilka najczęściej wymienianych wśród fotografów amatorów. Te postaram się omówić w kilku częściach oraz zasugerować pewne rozwiązania lub ominięcia problemu.

Problem 1. Co mam zrobić, większość zdjęć moich dzieciaków jest poruszona.

Retusz fotograficzny to wpływanie różnymi narzędziami na wygląd obrazu w taki sposób, by jego jakość była lepsza oraz osoby lub rzeczy na nim zaprezentowane były odbierane przez oglądających jako ładniejsze niż są w rzeczywistości. W dobie fotografii cyfrowej funkcjonuje wiele metod retuszu. Istnieje również wiele rozmaitych sekwencji czynności np. w programie Adobe Photoshop, które doprowadzają do uzyskania tych samych rezultatów retuszerskich.

Oprócz całej sekwencji retuszerskich czynności, które może wykonać użytkownik Adobe Photoshop, istnieje wiele działań, które nie zawsze wchodzą w zakres pracy retuszera, a jednak są dość istotnymi korektami fotografii, poprawiającymi jej jakość lub dodającymi jakiś efekt specjalny. Wybór należy zawsze do grafika. Często jednak nie ma potrzeby używania opisywanych przeze mnie poniżej zabiegów ze względu na profesjonalizm wykonania fotografii, co oczywiście nie oznacza, że są to korekty stricte amatorskie.

Pamiętasz kiedy zrobiłeś swoje pierwsze zdjęcie?
Andrzej Dragan: Tak, to było w 2003 roku. Zaraz po tym, jak kupiłem Canona PowerShota G3 – mój pierwszy aparat.

Nie fotografowałeś na filmie?
A.D.: Nigdy nie robiłem zdjęć aparatem tradycyjnym, jestem dzieckiem fotografii cyfrowej. Wiem na czym polega wywoływanie zdjęć w ciemni, bo moja mama się tym zajmowała, a ja - jako 3-letni brzdąc - ją podpatrywałem. Sam jednak nigdy się w to nie bawiłem.

W dzisiejszym artykule przedstawię Ci kilka naprawdę bardzo prostych technik, które RADYKALNIE wpłyną na jakość Twoich rodzinnych portretów grupowych.
Ten rodzaj portretu, który przedstawia więcej niż jedną osobę na zdjęciu jest chyba najczęściej wykonywanym portretem na świecie. Przecież z każdej wycieczki czy urlopu przywozimy mnóstwo tego typu ujęć.

Poniższa porada w żadnym przypadku nie jest opisem jak zrobić dobry portret, bo praca z człowiekiem po drugiej stronie obiektywu jest jednym z najprzyjemniejszych, ale jednocześnie najbardziej wymagających wyzwań dla fotografa. Porada ta będzie jedynie próbą określenia punktu wyjścia do poszukiwań własnego stylu w fotografii studyjnej, ale jednocześnie zapewnia ona poprawne estetycznie wyniki.

Zdjęcia ludzi zawsze były dla mnie fascynujące. Wielu uznanych fotografów budowało swoją sławę portretując. Najkrótsza klasyfikacja jaką stworzyłem w oparciu o przeczytane publikacje wygląda mniej więcej tak:
Portrety dzielimy na:
- Studyjne (wykonywane w studio)
- Środowiskowe (wykonywane w naturalnym środowisku portretowanego, w oparciu o studyjne wyposażenie i osprzęt, oświetlenie etc.)
- Dokumentalne (portrety wykonywane ‘na gorąco’, w warunkach zastanych)
W moich ambitnych planach stworzenia „małego i zwięzłego poradnika dla początkujących, spisanego ręką początkującego” chciałbym rozwinąć szerzej tematykę portretu studyjnego, a z pewnością nabyte umiejętności wykorzystamy z powodzeniem w innych rodzajach fotografii portretowej.

Jakże często i to zupełnie nieświadomie jesteśmy fotografami portrecistami. Przecież nieustannie fotografujemy naszych bliskich i znajomych. Chociaż w większości nie przykładamy do tych codziennych zdjęć zbyt dużej uwagi. Są robione trochę z przypadku, często z nieciekawym światłem i złym kadrowaniem. Początkującym fotoamatorom zdaje się bowiem, że do wykonania dobrego portretu lub zdjęcia rodzinnego potrzebny jest super sprzęt, drogie lampy i wyszukane studio. Oczywiście tak nie jest! Na dobry początek wystarczy plener (światło słoneczne póki co jest za darmo), jasny obiektyw (nawet manualny) i duży kawał styropianu (a jeżeli chcemy fotografować w domu – dodatkowo kilka arkuszy czarnego kartonu i kalki technicznej). Dodajmy jeszcze uroczą i cierpliwą modelkę (lub modela) i można zaczynać! 

Drodzy fotografowie, nie zaproponuję standardowej ‘metody’ robienia portretów, bo w tej kwestii funkcjonuje wiele rozbieżnych opinii. Głównym celem tego tekstu jest opisanie na podstawie wielu pytań, które otrzymałem jak ja wykonuję portrety. Skupię się głównie na planowanych sesjach z modelami. Bywa, że niekiedy definiuję swoje prace jako portrety modowe (fashion portraits), choć głównie staram się opowiedzieć w nich jakąś historię. Podzielę ten tekst na cztery części: inspirację, przygotowanie, sesję zdjęciową i obróbkę.

Techniką, którą za chwilę opiszę, można posłużyć się podczas wyostrzania zdjęć kobiet, gdyż nie tylko pozwala ona uniknąć wzmocnienia szumów w kanale koloru niebieskiego, lecz jednocześnie bardzo łagodnie „traktuje” teksturę skóry. To bardzo ważna zaleta w przypadku wyostrzania tego typu fotografii. Rozpocznij od otwarcia zdjęcia przeznaczonego do wyostrzenia.

Fotografia plenerowa rządzi się w wielu aspektach tymi samymi zasadami co studyjna. Największa rożnica polega na mniejszej możliwości kontrolowania światła, co jest jednak rekompensowane przez ciekawe miejsca i otoczenie modela. Najlepszym pomysłem jest wykorzystywanie zarówno światła zastanego i błyskowego. Bardzo ciekawe porady na ten temat są dostepne na stronie – dg28.com – photographer education.

Portret emocjonalny to ogólna nazwa szerszej dziedziny fotografii. Składają się na nią elementy reportażu, fotografii sportowej, portretu klasycznego zarówno w plenerze jak i w warunkach studyjnych, a także portretu i reportażu we wnętrzu. Zajmuje się nim (bądź zajmowała na jakimś etapie swojej działalności) znakomita większość artystów fotografów zawodowych. Odsetek u amatorów jest już znacznie niższy.

Fotografia cyfrowa skrywa ogromny potencjał - wystarczy wyjść poza definicję obrazu stworzonego światłem, spojrzeć na zdjęcie jak na zbiór pikseli, które można dowolnie edytować...
W  rezultacie odkrywa się zupełnie nowe możliwości,  doznaje się czaru, którego długo fotografii cyfrowej odmawiano - interdyscyplinarnej magii edycji zdjęcia w programie graficznym..

Na poniższym blogu znaleźć można znakomite przykłady prezentujące efekt wizażu.

Od starożytności, we wszelkich rodzajach sztuki, piękno definiowane jest dzięki upodobaniu widza. Poczucie piękna jest dostrzeżeniem harmonii (jak twierdzi m.in. Platon) wielu, zapisanych uprzednio w duszy, elementów - bryły geometryczne, kolory, znaczenie słów, przestrzeń). Dzięki nim możliwe jest oddzielenie tego, co brzydkie, od tego, co się podoba - piękna. Na podstawie tego sposobu percepcji powstały m.in. reguły malarskie światłocienia, opisy proporcji ciała Da Vinciego, a z nich zrodził się warsztat fotografa-portrecisty. Dostrzeżenie harmonii jest juz uznaniem czegoś za piękne. Co to więc dzisiaj znaczy być pięknym w fotografii? Co to znaczy stać się piękniejszym na zdjęciu niż w rzeczywistości? Niech kobieta posłuży nam za przykład.

Portret w fotografii to niemałe wyzwanie. Nie wystarczy bowiem skierować aparatu w czyjąś stronę, lecz fotografować w taki sposób by obraz mówił o danej osobie. Poza tym warto przemyśleć oświetlenie, kadr i inne czynniki. Postaramy się podpowiedzieć jak sobie radzić z ciekawym tematem.

Portret towarzyszy ludziom praktycznie od momentu, gdy nauczyli się rysować, malować, czy uwieczniać w jakikolwiek sposób swój wizerunek. Jednak formalnie mówimy o jego istnieniu od czasów starożytności, a o jego wielkim rozwoju w sztuce dopiero w czasach średniowiecza i renesansu. W fotografii portret istniał praktycznie od początku, a zmieniały się jedynie formy i sposoby fotografowania. Pierwsze dagerotypy, czy kalotypy były niezwykle kosztowne jak na tamte czasy i mogły sobie pozwolić na nie jedynie zamożne osoby, później popularyzacja fotografii srebrowej spowodowała jej dotarcie do różnych warstw społecznych.

Portret psychologiczny, artystyczny, plenerowy, naturalny, pozowany, zawodowy, amatorski, reporterski – wielość tych kategorii w znacznym stopniu świadczy o ogromnej popularności portretu. W świecie, który nas otacza portrety można spotkać na każdym kroku – w reklamach, na okładkach czasopism, plakatach… Można także zaryzykować stwierdzenie, że portret jest jednym z najczęściej podejmowanych tematów fotograficznych. Zdjęcia tego typu robimy w wielu różnych sytuacjach, poczynając od ważnych chwil z naszego życia, poprzez fotografie z wycieczek, a na całkowicie spontanicznym pstrykaniu kończąc. Zwłaszcza teraz w epoce fotografii cyfrowej, gdy aparaty stają się jedną z podstawowych funkcji telefonu komórkowego, zdjęcia portretowe robią furorę i powstają ich ogromne ilości. Niestety zazwyczaj ich wartość artystyczna (jak również techniczna) jest na tyle niska, że zupełnie nie są godne uwagi.

Portretowanie, czy to w malarstwie, rysunku, rzeźbie, czy w fotografii należy do najtrudniejszych dziedzin sztuki wizualnej. Paradoksalnie najwięcej wyzwań stawia fotografii, a to z uwagi na stosunkowo bezproblemowe uzyskiwanie wizerunku portretowanej osoby.Przeciętny pstrykacz, użytkownik w pełni zautomatyzowanego kompakta – a taka jest przecież większość fotografujących – przy zdjęciach portretowych nie zwraca nawet uwagi na niuanse warsztatowe, takie jak dobór właściwego obiektywu, czy ekspozycji. Jednak nawet on, gdy jest osobą wrażliwą na odbiór obrazu, potrafi dokonać oceny oglądanych przez siebie portretów, choć często nie zastanawia się nawet nad stosowanymi jej kryteriami.

Panie Stanisławie, porozmawiajmy o fotografii portretowej. Portret jest chyba dominujący w pańskiej twórczości. Kiedyś się nad tym zastanawiałem. Na pewno portret, ale pejzaż też jest dla mnie bardzo ważny. Umiem łączyć te dwie rzeczy i to mi się na razie udaje.

Kiedy się patrzy na pana prace to od razu widać, że forma prezentacji jest dla pana niebywale istotna.
To już jest u mnie zakorzenione od lat, że fotografia musi mieć formę zamkniętą, to musi być coś do końca spełnione. Nie można tak kartką zamachać komuś przed oczami i powiedzieć, że to jest to.

Podczas oglądania fotografii, obojętnie, czy są to portrety rodzinne, zbiory przyjaciela, fotki w czasopismach, stronice albumu, intuicyjnie przerzucasz kartki w pewnym tempie. Co jakiś czas napotykasz zdjęcie, nad którym przystajesz, zwalniasz tempo i głębiej się w nie angażujesz, będąc jakby trochę zaproszony. Możesz się uśmiechnąć, zamyślić na minutkę lub przenieść w czasie. Czyż nie jest to wspaniałe ćwiczenie, podczas którego rozbudzasz własne umiejętności obserwacji? Dzięki niemu wiesz, co Cię najbardziej przejmuje. Istnieją duże szanse na to, że fotografia, nad którą się zatrzymujesz, ma w sobie coś głębokiego lub czarującego. Może chodzić o wyraz twarzy portretowanej osoby, ogólny nastrój zdjęcia czy przekazywane emocje. Wszystko to szczególnie się sprawdza w fotografii dzieci. Miny maluchów oraz emocje są zazwyczaj bardzo widoczne i prawie natychmiast osiągalne. Jako fotograf dzieci powinieneś po prostu być w odpowiednim miejscu, żeby stać się świadkiem wydarzeń i zarejestrować ekspresję, która jest tak łatwa do uzyskania.

Zdjęcia do dokumentów to najbardziej typowe zamówienie w większości mniejszych lub większych laboratoriów fotograficznych. W studiach stacjonarnych ceny za fotografię i cztery odbitki wahają się od mniej więcej 15 do 35 złotych. Osoby starsze, mające problemy z przemieszczaniem się, mogą skorzystać z ofert innych fotografów, oferujących dojazd do miejsca zamieszkania klienta. W takim przypadku z portfela trzeba będzie wysupłać około 50 złotych. Jako rezultat otrzymujemy najczęściej dwa, trzy, maksymalnie cztery przykłady zdjęć, z których dane nam jest wybrać jeden. Często nie jest to zadowalające wyjście z sytuacji. Poniżej pozwoliłem sobie przedstawić prostą metodę, będącą hybrydą paru testów i przeglądania Sieci, której wykorzystanie być może pozwoli niektórym z Was zaoszczędzić nieco zasobów.

Zdjęcie portretowe to tylko efekt uboczny. Przynajmniej dla mnie. O wiele bardziej cenię sobie możliwość spotkania z kimś wyjątkowym, to, że możemy zrobić coś pod wspólnym szyldem. Do tego, dlaczego zrobiłem takie, a nie inne zdjęcie, dochodzę zazwyczaj dopiero po fakcie. Jest w tym chyba dużo instynktu i intuicji. Ciężko mi wytłumaczyć jak to działa.

"Dobry portret powinien przekazywać emocje, dlatego tak ważne jest odpowiednie wyeksponowanie twarzy, a przede wszystkim oczu modela." - Maciej Szal, wykładowca Warszawskiej Szkoły Fotografii.

To co widzicie poniżej, to zdjęcia jednej modelki, a cały efekt zmiany wieku uzyskany został tylko za pomocą świetnego makijażu i oświetlenia. Zdjęcia przedstawiają kolejno wiek 10, 20, 30, 40, 50 i 60 lat, podczas gdy modelka ma w rzeczywistości 20 lat.

Poniżej prezentujemy znakomitą prezentację pokazującą na przykładach zdjęcia portretowe przed i po retuszu. Należy się zastanowić czy w zdjęciach tych jest więcej pracy foto- czy graficznej.

Wakacje czy po prostu wakacyjny wyjazd weekendowy to idealny czas i miejsce dla zrobienia pięknego i niepowtarzalnego portretu. Trzeba zachować tylko minimum ostrożności i mieć pod kontrolą całe otoczenie oraz naszego modela, co wcale nie jest takie trudne. Jak pokazuje życie, najczęstszymi błędami wakacyjnych portretów są przeróżne lampy i drzewa wystające z głowy portretowanej osoby, czy zmrużone oczy wystawione na bezpośrednie światło słońca. Oto kilka porad, które przydadzą się każdemu początkującemu fotografowi.

Zaprezentowałem podstawowe sposoby oświetlania modela. Przyjrzyj się jak cień i światło kształtują bryłę głowy. Pod multimedialną prezentacją znajdziesz spis sposobów postępowania z modelami posiadającymi różnego rodzaju niedoskonałości (nikt nie jest doskonały). Jak ukryć długi nos lub niesymetryczną budowę twarzy? Sprawdź!

Pierwszy sposób zamiany kolorowego zdjęcia na czarno-białe wydaje się oczywisty, najprostszy i jest też najczęściej wykorzystywany. Wystarczy zmienić obraz z trybu RGB na Grayscale (skalę szarości) Image|Mode|Grayscale. Operacja błyskawiczna i niestety ograniczona. Adobe Photoshop miesza ze sobą trzy kanały, zielony, niebieski i czerwony zgodnie ze stałą proporcją, wymyśloną w Adobe, w której największy udział ma kolor zielony.Identyczne efekty, jednak bez przejścia do trybu monochromatycznego, uzyskuje się z pomocą funkcji Image|Adjustments|Desaturate.

Większość osób zajmujących się fotografią uważa, że dobre zdjęcie to przede wszystkim takie, które jest dobre technicznie, prezentuje ciekawy pomysł autora, ma w sobie coś przykuwającego uwagę, być może niesie za sobą również jakieś przesłanie, czy ideę.

Zdjęcie wykonane znienacka, gdy fotografowana osoba jest czymś zajęta i nie zdaje sobie sprawy z obecności fotografującego, wychodzi często w naturalny, pełen swobody sposób. Aby się to udało, ustaw wcześniej przysłonę, ostrość i czas naświetlania, a następnie czekaj na odpowiedni moment. Taki naturalny efekt jest znacznie trudniejszy do osiągnięcia przy pozowanych zdjęciach portretowych. Ludzie ustawieni przed aparatem częstokroć sztywnieją, a na ich twarzach maluje się napięcie.